Schenkingsaspecten in verband met erfrechtelijke vorderingen (Vp-Bulletin 2026/29)

Erfrechtelijke geldvorderingen kunnen ontstaan op grond van het wettelijk erfrecht of krachtens testament. In het oog springen als eerste de geldvorderingen van kinderen, die ontstaan op grond van de wettelijke verdeling. Ook als aanspraak wordt gedaan op een legitieme portie kan een geldvordering ontstaan. Krachtens testament kunnen geldvorderingen ontstaan op grond van een ouderlijke boedelverdeling (voor op 1 januari 2003 bestaande zogenaamde OBV-testamenten), de wettelijke verdeling (WV) of als deze wordt nagebootst op grond van de quasi-wettelijke verdeling (QWV). Ook kan, als sprake is van een legaat tegen inbreng van de waarde, een schuldverhouding ontstaan tussen een langstlevende partner (waarmee al dan niet een huwelijk bestond tot het overlijden) en kinderen. Al deze vorderingen zijn in beginsel niet-opeisbaar tot het overlijden van de langstlevende ouder. Deze geldvorderingen kunnen al dan niet rentedragend zijn. Over de rentevaststelling, de (vervroegde) aflossing tijdens leven en na overlijden gaat dit artikel. Hierbij wordt ingegaan op eventuele schenkingsaspecten.
In het kader van de estate planning biedt het erfrecht verschillende mogelijkheden voor vermogensoverdracht aan kinderen. De fiscale gevolgen bij het eerste overlijden hangen samen met het al dan niet aanwezig zijn van een testament en de rente, als er sprake is van een onderbedeling. Het vastleggen van een renteafspraak en de omvang van de geldvordering van de kinderen verdient extra aandacht met het oog op familierechtelijke ontwikkelingen maar ook in verband met de afwikkeling ervan bij het overlijden van de langstlevende ouder.
Vermogen kan tijdens leven op verschillende manieren worden overgedragen. Dat kan in de vorm van schenkingen, maar ook door de onderbedelingsvordering van kinderen (gedeeltelijk) uit te betalen. Voor het uitbetalen is het van belang om te kijken of er een opeisbaarheidsgrond is tijdens leven. In dat geval kan dit voor overlijdens vanaf 2010 veelal zonder heffing van schenkbelasting.
Is er sprake van een niet-opeisbare geldvordering? Dan is het voor de adviseur van belang om de gevolgen voor de schenkbelasting in beeld te brengen. Ook al kan er sprake zijn van schenkbelasting, dan kan het gezien de belastingdruk bij overlijden voordelig zijn om de kinderen uit te betalen. Met de warme hand geven hoeft dus nog niet zo gek te zijn!

Wanneer u een abonnement heeft op Vp-Bulletin via Kluwer Inview, dan kunt u middels de link het complete artikel raadplegen: artikel Vp-Bulletin 2026/29.