Wat is estate planning?

Estate is (onder meer) het Engelse woord voor nalatenschap en letterlijk vertaald betekent estate planning dus nalatenschapsplanning. Maar zoals het vaker gaat met Engelse termen: ze worden onvertaald in het Nederlands opgenomen en na verloop van tijd zijn ze zo ingeburgerd dat niemand zich meer druk maakt over een mogelijk Nederlands equivalent. De (relatief kleine) groep professionals die sinds circa tien jaar op dit gebied actief is heeft zich altijd bediend van de term estate planning en niet van nalatenschapsplanning, waarbij als argument werd gebruikt dat beide begrippen elkaar niet helemaal zouden dekken.

Estate planning is voortgekomen uit financiële planning, een vakgebied dat eind jaren tachtig, begin jaren negentig tot bloei kwam. Het was de tijd waarin veel bedrijfsverkopen plaatsvonden, waardoor een groep ontstond die als ‘vermogende particulieren’ werd aangeduid. De banken ontwikkelden daarvoor een groot aantal financiële producten, met name op beleggingsgebied. Estate planning is een uitbreiding van financiële planning en bestaat uit het op een fiscaal zo aantrekkelijk mogelijke manier overdragen van vermogen aan de volgende generaties. Voor wie een echte definitie (van mr. C.B. Baard) wil: "Estate planning is het geheel van maatregelen dat de omvang en de samenstelling van een nalatenschap beïnvloedt, waarbij optimaal rekening wordt gehouden met de civiel- en fiscaalrechtelijke positie van een aspirant-erflater en diens toekomstige erfgenamen."

De basis van estate planning ligt in het civiele recht, in het bijzonder in het huwelijksvermogensrecht, het erfrecht en het schenkingsrecht. Die drie rechtsgebieden bepalen wat in een individueel geval de omvang en de samenstelling van een nalatenschap is. Ze beïnvloeden elkaar ook onderling en dat maakt de zaak al gauw behoorlijk gecompliceerd. Daar komt dan nog het fiscale recht bij: de inkomstenbelasting, de schenk- en erfbelasting en de overdrachtsbelasting. Nog eens drie rechtsgebieden die van invloed zijn.